พยายามเข้าใจ การลงทุน การเงิน และระบบเศรษฐกิจ

Investment

อะไรคือบริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือ? (What is a rating agency?)

เมื่อวานนี้ (17) หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจได้พูดถึงดัชนีความไม่แน่นอนของโลกว่าสูงสุดตั้งแต่เคยมีมา และพูดถึงเศรษฐกิจไทย กับความน่าเชื่อถือ โดยได้บอกว่าประเทศไทยนั้นยังมีอันดับความน่าเชื่อถือในระดับที่คงที่ (stable outlook) ตามตารางด้านล่าง

https://www.prachachat.net/columns/news-539778

บรรทัดล่างสุดของไทยเป็นสีเขียวนั้นจะเห็นว่าทุกๆช่องคงที่ ว่าแต่ไอ่ BBB+, Baa1, BBB+ จากแต่ละช่องมันคืออะไร อย่างกับเกรดในโรงเรียนเนี่ย

จากแต่ละช่องนั้นก็เปรียบเสมือนการให้คะแนนอันดับความน่าเชื่อถือของบริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือจากแต่ละที่ก็คือจาก S&P จาก Moody’s และจาก Fitch

ทีนี้ก็สงสัยว่าแล้วไอ่บริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือนี่มันคืออะไร (Credit rating agency) ก็ไปหาอ่านกัน

จากวิกิพีเดียเจ้าประจำนั้นก็บอกไว้ว่า credit rating agency หรือ CRA เนี่ยก็คือบริษัทที่เป็นผู้กำหนดถึงคะแนนต่างๆโดยดูจากความสามารถในการชำระหนี้คือให้กับเจ้าหนี้โดยมีเงินต้นและดอกเบี้ยอย่างสมเหตุสมผลและรวมไปถึงโอกาสที่จะไม่สามารถชำระหนี้หรือผิดนัดชำระหนี้เลยด้วย (default) สำนักจัดอันดับเหล่านี้อาจจะให้คะแนนความน่าเชื่อถือของผู้ให้กู้ต่างๆด้วยเช่นกันแต่ไม่ใช่ผู้บริโภครายบุคคล

สำนักเหล่านี้จะจัดอันดับความน่าเชื่อถือตราสารหนี้รัฐบาล ตราสารหนี้ที่ออกโดยบริษัทเอกชน หลักทรัพย์ที่ค้ำประกันโดยสินทรัพย์อีกที โดยผู้ที่ออกตราสารหนี้ต่างๆเหล่านี้อาจจะเป็นบริษัทต่างๆ อาจจะเป็นรัฐ รัฐบาล บริษัทที่ไม่แสวงหากำไร หรือประเทศใดประเทศนึงก็ได้

การมีการจัดอันดับเนี่ยมันช่วยให้การซื้อขายหลักทรัพย์ในตลาดรองนั้นมีความคล่องตัวเพิ่มขึ้นด้วย และการจัดอันดับนี้ก็จะส่งผลต่ออัตราดอกเบี้ยที่หลักทรัพย์นั้นๆจ่ายอยู่ด้วย ซึ่งการจัดอันดับที่สูงก็มักจะนำไปสู่อัตราดอกเบี้ยที่ต่ำลง (ประมาณว่าการจัดอันดับมีความน่าเชื่อถือ มีความเสี่ยงน้อย ก็ไม่จำเป็นต้องจ่ายอัตราดอกเบี้ยสูงๆ) แต่ผู้บริโภครายบุคคลจะไม่ถูกจัดอันดับจากบริษัทเหล่านี้ แต่จะถูกจัดอันดับความน่าเชื่อถือจาก credit bureaus หรือสำนักสินเชื่อแทน

อย่างไรก็ดี การจัดอันดับนี้ก็ยังเป็นที่กังขาเนื่องจากว่าหลักทรัพย์ที่มูลค่าเป็นพันๆล้านที่เคยได้รับการจัดอันดับอยู่ในอันดับที่ดีที่สุดสูงสุดนั้นก็ถูกลดความน่าเชื่อถือไปอยู่ในเกรดต่ำสุดอย่าง junk ก็คือไม่น่าลงทุนเลย ในช่วงวิกฤติเศรษฐกิจปี 2007-2008 หรือการลดอันดับลงในช่วงวิกฤติหนี้ของประเทศยุโรปในช่วงปี 2010-2012

และบริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือเหล่านี้ก็เป็นอุตสาหกรรมที่กระจุกตัวอยู่ในสามสำนักเท่านั้นที่มีส่วนแบ่งตลาดการจัดอันดับถึง 95% เลยทีเดียว โดย Moody’s และ S&P คุมตลาดทั่วโลกอยู่ที่ 80% ในขณะที่ Fitch นั้นคุมอยู่อีก 15%

ทีนี้ไอ่เกรด BBB นี่มันคืออะไร? จากเว็บไซท์ investopedia ก็ให้รายละเอียดไว้ดังนี้

สำหรับ S&P คะแนนที่อยู่สูงกว่า BBB- หรือ Baa นั้นถือว่าเป็นเกรดที่ลงทุนได้ ซึ่งก็คือตามด้านล่าง

  • AAA
  • AA+
  • AA
  • AA-

บริษัทที่มีการจัดอันดับในประเภทเหล่านี้จะถือว่ามีความสามารถในการจ่ายหนี้คืนได้สูง กลุ่มที่ได้รับคะแนนในระดับ AAA นั้นก็คือจะอยู่สูงที่สุดและเชื่อว่ามีความสามารถในการคืนหนี้ได้สูงที่สุดเช่นกัน

ประเภทถัดไปก็คือกลุ่มตามด้านล่าง

  • A+
  • A
  • A-

กลุ่มนี้จะถือว่ามีความสามารถที่มากพอสมควรที่จะจ่ายหนี้คือ และจะค่อนข้างเสถียร อย่างไรก็ดีบริษัทเหล่านี้อาจจะประสพกับปัญหาได้บ้างหากข้อกำหนดทางเศรษฐกิจบางอย่างแย่ลงหรือเปลี่ยนแปลงไป

ประเภทกลุ่มล่างสุดที่ S&P เป็นผู้กำหนดนั้นก็รวมไปถึง

  • BBB+
  • BBB
  • BB-

กลุ่มนี้จะถือว่าเป็นกลุ่มที่อาจจะเก็งกำไรมากกว่าลงทุน และค่อนข้างเปราะบางต่อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจมากกว่ากลุ่มบนอีก อย่างไรก็ บริษัทเหล่านี้ถือว่าได้มีการแสดงความสามารถที่จะสามารถชำระหนี้คืนได้ ซึ่งไทยเราก็อยู่ในกลุ่มนี้เช่นกัน (จากตารางอันดับด้านบน)

สำหรับคะแนนจาก Moody’s ก็จะเป็นตามด้านล่าง ก็จะต่างจาก S&P แต่คอนเซปก็จะคล้ายๆกัน

  • Aaa
  • Aa1
  • Aa2
  • Aa3
  • A1
  • A2
  • A3
  • Baa1
  • Baa2
  • Baa3

Aaa ก็จะถือว่ามีความเสี่ยงน้อยสุดในการชำระหนี้คืน แต่กลุ่ม Baa ก็จะมีความเสี่ยงในการชำระหนี้คืนหากกระแสเงินสดของบริษัทได้รับผลกระทบในอนาคต

แหม่…ก็งงมาตั้งนาน พึ่งจะได้มีโอกาสศึกษาก็วันนี้นี่เองว่ามันคืออะไร ต้องรอม็อบมาก่อนอ่ะเนาะ

อ้างอิง:

เศรษฐกิจไทย? อะไรดี ? ความเชื่อมั่นภูมิคุ้มกันประเทศ

https://en.wikipedia.org/wiki/Credit_rating_agency

https://www.investopedia.com/terms/i/investmentgrade.asp

Leave a Reply

%d bloggers like this: